Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

YASAL DEFTER VE BELGELER KAÇ KEZ İSTENİR?

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  YASAL DEFTER VE BELGELER KAÇ KEZ İSTENİR?

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

Dr. Yusuf İLERİ

Yeni Yüzyıl Üniversitesi

Hukuk Fakültesi

Dünya Gazetesi-02.02.2016

                        

                                                   YASAL DEFTER VE BELGELER KAÇ KEZ İSTENİR?

       Vergi hukukunda en ağır yaptırımlar defter ve belgelerin ibraz edilmemesi içindir: KDV indirimlerinin reddi, gecikme faizi, üç kat vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası, hürriyeti bağlayıcı cezalar. Bunun şöyle bir mantığı var. Eğer bir mükellef defter ve belgelerini gizliyorsa demek ki yasalarda öngörülen suçların en ağırını işlemiştir. Yoksa defter ve belgelerini niçin gizlesin? O halde öyle müeyyideler konsun ki mükellef işlediği suçun ve kayba uğrattığı vergilerin sonucuna razı olarak defter ve belgelerini ibraz etmek zorunda kalsın. Kamu yararı adına doğru mantık; ancak burada şöyle bir durum var: Vergi incelemelerinde defter ve belgeler bir kez istenmekte, onbeş gün süre verilmekte, bu onbeş günlük süre içerisinde defter ve belgeler ibraz edilmediği takdirde, mükellef sonradan defter ve belgelerini ibraz etse dahi artık “incelemenin şekli ve içeriği değişti” denerek defter ve belgeler alınmamaktadır. Bu anda sonra incelemeciler yönünde incelemenin konusu defter ve belgelerin ibraz edilmemesidir. Danıştay ise defter ve belge isteme yazısının mükellefin bilgisine girmesi şartıyla mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmemesi durumunda, mahkemelerin defter ve belgeleri incelemeyeceği yönünde kararlar ihdas etmiştir. Danıştay’a göre defter ve belgelerin ibraz edilmemesinde mücbir neden veya haklı neden varsa bu mükellefin mal ve hizmet satın aldığı alıcılardan temin ettiği faturalarda yazılı KDV tutarlarının indirimleri kabul edilebilir. Ancak eğer mücbir neden veya haklı bir neden yoksa faturalarını ibraz etse de, gerçekten yüklense de, bu iddialar dinlenmediğinden bu faturalarda yazılı KDV’nin indirimi kabul görmemektedir.

Hiç kuşku yok ki vergi uygulamalarında defter ve belge gizlenmesi somut olaya göre birçok boyutu olan oldukça hassas bir konudur; bu alandaki esnek uygulamalar, defter ve belge ibraz edilmemesini yaygınlaştırmak gibi arzu edilmeyen sonuçlar doğurmaya müsaittir. Ancak böylesine hassas ve son derece ağır müeyyideleri olan bir konuda mükellefin defter ve belge ibraz etmeyeceği yönündeki iradesi somut olarak belirlenmemiş ise, mükellefe ikinci bir şans tanımak bir bakıma bir teyitleşmek gerekmez mi? Aslında bu soruyu sorduran yasadaki bir hüküm.

Vergi İdaresi defter ve belgeleri VUK’un 256 inci maddesini gerekçe yaparak istemektedir. Defterleri 256 maddeye göre isterken Kanunun 14 üncü maddesine göre ise süre tanımaktadır. VUK’un 14 üncü maddesine göre bu sere 15 günden az olamaz. VUK Mükerrer 355’te ise 256 inci madde hükmüne uymayanlara kesilecek cezaları belirlenmiştir. İşte defter ve belgelerini ibraz etmeyenlere ikinci kez süre verileceği bu Mükerrer 355’te yazılı. VUK Mükerrer 355’in birinci fıkrasına göre defter ve belgelerin tayin olunan sürede ibraz edilmemesi halinde özel usulsüzlük cezası kesileceği belirtilmiştir. Maddede kesilecek cezaların tutarı yönünden mükellefler önem derecelerine göre üç guruba ayrılmış ve 2016 yılı için sırasıyla 1.370,-TL, 690,-TL ve 340,-TL özel usulsüzlük cezası kesileceği öngörülmüştür. Maddenin 3 üncü fıkrasında ise “Özel usulsüzlük cezası kesilmesine rağmen mecburiyetleri mecburiyeti yerine getirmeyenlere yeniden süre verilerek bu mecburiyetleri yerine getirmeleri tebliğ olunur. Verilen sürede bu mecburiyetlerin yerine getirilmemesi halinde (…) özel usulsüzlük cezaları iki kat uygulanır.” denilmiştir.  Ne var ki geçerli bir mazeret bildirmediği sürece defterlerini ibraz etmeyenlere böyle ikinci kez süre verilmediği malumdur. Peki, o halde “yeniden süre” verilmesini öngören bu hükümle ne amaçlanmıştır? Kurallar iki niyetle konur: İyiniyet veya suiniyet. Yasa koyucunun niyetini sorgularken her iki durumu da dikkate alalım. Yani iyiniyetten söz edilecekse mükellefin gerçek iradesini kuşkuya yol açmayacak şekilde saptamak için ikinci kez süre ile defter ve belgelerini ibrazının sağlanması amaçlanmıştır. Suiniyet hali ise tam tersine mükellefe ceza kesmek bahanesi yaratmak için bu kuralın düzenlendiğidir. Hiç kuşku yok ki, Yasa koyucunun niyetini sorgularken iyiniyeti esas almak zorundayız. Şu halde bu yaptırımlarla mükelleflerin vergi yasalarına uyumu sağlanmak istenmiştir. Asli amaç defter ve belgelerin ibrazını sağlamak olduğuna göre demek ki yasa koyucu bunu ilkinde sağlanamayabileceğini, mükellefe ikinci bir hak tanınması gerektiğine inanmıştır. Aksi durumda Kural koyan iradenin, idareye keyfi geldiğinde özel usulsüzlük cezası kesmesi için bu hükmü çalıştırması yönünde yetki verdiği gibi bir mana çıkmaktadır. Vergi Usul Kanunun yeniden yazıldığı bugünlerde konu üzerinde durulmasını gerektirecek bir öneme sahiptir. 



Yusuf İleri
02-02-2016 10:46:13
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T