Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

MANUKYAN'IN VERGİ ŞAMPİYONLUĞUNDAKİ HAKİKAT NEDİR?

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  MANUKYAN'IN VERGİ ŞAMPİYONLUĞUNDAKİ HAKİKAT NEDİR?

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

Dr. Yusuf  İLERİ

Yeni Yüzyıl Üniversitesi

Hukuk Fakültesi

Dünya Gazetesi – 23.04.2016

 

                                                      BİR VERGİ ŞAMPİYONLUĞUNUN HİKAYESİ 

               Genelev patroniçesi Matild Manukyan iki kez üst üste vergi rekortmeni oldu. Bu yalnız Ülke içinde değil, dışarıda da tepki yarattı. Öyle ki kimi insanımız artık bu ülkede yaşanmaz diye Türkiye’yi terk etti. Bu arada Ülke içinde espriler, fıkralar, karikatürler aldı başını gitti. Bunlardan biri kafama kazılmış: Leman dergisi o vakitler bir sayısında bir hayli ilgi çeken bir karikatürü kapak yapmıştı: Bir iş yerinin üzerindeki levhada “Manukyan’ın evi” yazılı idi. Levhanın karşısında bir erkek pozisyon almış, sol eli uçkurunda sağ elin işaret parmağı alnında “Şimdi yapacaklarım yol, su, köprü ve de elektrik olarak geri dönecek” dedikten sonra, “nerden nereye” diyerek analitik bir analiz yapıyordu. Ülke dışında da özellikle Batı basını bu durumu fırsata çevirerek diline doladı ve bir hayli ironi yaptı: “Müslüman bir ülkede Hıristiyan bir genelev patroniçesi vergi rekortmeni oldu” diye. Mesele gelmiş Ülkenin prestijine dönüşmüştü. Ülke 1994 ekonomik kriziyle eş zamanlı toplumsal, kültürel ve diplomatik bir kriz yaşıyordu. Bir ülke tarihinde o da ancak kaza ile bir kez olabilecek bir durum Ülkemizde iki yıl üst üste olmuştu. Bu meselenin mutlaka hali gerekiyordu. Çözüm, serbest piyasa ekonomisi kurallarına sadık, hukukun üstünlüğü ilkesine uygun olmalıydı. Kişisel girişimcilik, “insan hakları, özgürlük ve demokrasi” ilkeleri asla ihlal edilmemeliydi. Öyle de oldu. Gerçekten de sonraki yıllarda Manukyan bir daha vergi rekortmeni olamadı. Ancak bunun sırrı açıklanmadı. Bugün dahi bu konunun özü toplumumuz tarafından bilinmemektedir. Şimdi ben bu önemli sırrı (!) açıklayacağım: Manukyan’ın vergi rekortmeni olmasının yolu stratejik bir planlama sonucu Meclis’te gerçekleştirilen bir “Kanun” ile kesildi. Önce sorun masaya yatırıldı. Bugünkü moda deyişle, “çözüm süreci” basit bir soru ekseninde geldi: Ülkede çok daha fazla kazanan bir tüccar, sanayici ve toprak sahibi kesim varken üstelik bunlar arasında bazı aileler ve kişiler öne çıkmışken nasıl oluyor da bunlar değil de, bir genel ev patroniçesi vergi rekortmeni oluyordu? Ortada bir yanlışlık olduğu açıktı. Zaten sıradan vatandaş da hani Koçlar nerde Sabancılar diyerek bu sorunun cevabını merak ediyordu.

          Sorun vergi sistemindeydi. Yürürlükteki vergi mevzuatı Manukyan’a vergi şampiyonluğunun yolunu açıyordu. Şu halde Manukyan’ı vergi rekortmeni yapan mevzuat yeniden ele alınmalıydı. Manukyan’ın vergi rekortmeni olduğu 1994 öncesi dönemde kurumlar vergisi oranı %46’idi. Bu dönemde şirket karlarının dağıtılması halinde ortaklarca elde edilen karların beyanı zorunlu değildi. Böyle olunca büyük tüccar ve sanayici ile tarım kesiminin kazançları şirket kazancı olarak şirket bünyesinde vergilendiriliyor; kurumlar vergisi rekortmenleri listesine bu şirketlerin ismi geçiyordu. Bu büyük şirketler büyük karlar dağıtsa bile bu karları sağlayan sanayici ve tüccarın ismi gelir vergisi beyannamelerine ve dolayısıyla vergi rekortmenleri listesine geçmiyordu. Buna karşın Manukyan gelir vergisi mükellefi idi. Kira gelirleri, işletmecilik vb. bütün kazancı kendi ismiyle verilen tek beyannamede toplanıyordu. Yani bir bakıma taşlar bağlanmış, Manukyan’a vergi rekortmeni olmasının yolu açılmıştı. Şimdi yapılması gereken bu tutarsızlığı gidermek, dağıtılan şirket karlarının gelir vergisi beyannamelerinde gösterilmesini zorunlu kılan bir düzenleme yapmaktı. Bu da bir yasa meselesiydi. İşte bu amaçla çıkarılan 3946 sayılı Yasa 30.12.1993 tarihli 21804 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlandı. Yasanın, 1994 yılında yürürlüğe giren hükümleri Manukyan’ın vergi şampiyonluğunu ilanihaye sonlandıracak hükümler taşıyordu. Yasa, kurumlar vergisi oranını %46’dan %25’e indiriliyor, (bazı teknik hesaplamalarla) dağıtılıp dağıtılmadığına bakılmaksızın kazanç üzerinden ayrıca %20 oranında gelir vergisi stopajı yapılmasını öngörüyordu. Bu yasa dağıtılan kar paylarına beyan zorunluluğu getirerek Manukyan’ın şampiyonluğunu sonlandırıyordu. Ne olur ne olmaz dağıtılan kar payları yeterli gelmez diye ayrıca bu dağıtılan kar paylarının 1/3’nün vergi alacağı adı altında hesaplanarak kar paylarına ilave edilmek suretiyle gelir vergisi beyannamesinde toplanmasına imkan sağlıyordu. Bu “vergi alacağı” olarak beyan edilen tutar, yine beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden indiriliyordu. Böylece bir taşla iki kuş vuruluyor; Manukyan’ın vergi şampiyonluğu tarihe tebliğ edilirken, büyük tüccar ve sanayici vergi yükü arttırılmadan vergi rekortmeni listesinin sıra başlarına yerleşiyordu. 



Yusuf İleri
23-04-2016 11:04:20
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T