Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

KAPİTALİST SİSTEMLE BÜTÜNLEŞTİKÇE VERGİ YÜKÜ SIFIRLANIYOR

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  KAPİTALİST SİSTEMLE BÜTÜNLEŞTİKÇE VERGİ YÜKÜ SIFIRLANIYOR

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

Dr. Yusuf İLERİ

Yeni Yüzyıl Üniversitesi

Hukuk Fakültesi

Dünya Gazetesi-02.04.2016

 

                   KAPİTALİST SİSTEMLE BÜTÜNLEŞTİKÇE VERGİ YÜKÜ SIFIRLANIYOR

        Ülkemizde, sermaye şirketi olarak en yaygın olan şirket türleri limited ve anonim şirketlerdir. Yaygın olmasa da, bir de limited ve anonim şirketlerinin birleşmesinden doğan melez bir şirket tipi var; buna da “eshamlı komandit” şirket diyoruz. Bu şirketlere sermaye koymak ve bu sermayeye iştirak etmekle ortak olunur. Anonim şirketlerde sermayeyi paylara bölmek ve belli şekil şartlarına göre pay senetleri çıkarmak mümkündür. Pay senetlerinin devri ile aynı miktar sermaye payı da kolayca devredilmektedir. Anonim şirketlerin hamiline yazılı hisse senetleri basabilmesi, şirket sahiplerinin kim olduğunu gizleme imkanı sağlar. Hamiline yazılı hisse senetlerinin devir ve temlikinde hiçbir şekil ve merasim söz konusu değildir. Bunlar herhangi bir mal gibi alınıp satılabilir, bu gibi intikallerden şirketin haberdar olmasına lüzum yoktur, zilyetliğin hüsnüniyetle intikali yeterlidir. Buna karşın limited şirketlerde, şirket ortakları ve koydukları sermaye belirlidir; bu şirketlerin hisse senedi bastırmaları ve piyasaya sürmeleri söz konusu değildir. Eshamlı komandit şirket ise, sermaye paylara bölünmüş ve hisse senetleri ile temsil ediyorsa anonim şirkete, sermaye paylara bölünmemişse limited şirkete benzer.

         Bir sermaye şirketi ortaklığından iki şekilde kazanç sağlanır. Bunlardan biri kar payıdır; diğeri ise sahip olduğu ortaklık payı ve hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağladığı değer artış kazancıdır. Vergi yasalarımız anonim şirketlerde hisse senedi sahipleri ile pay sahiplerinin, limited şirketlerde ortakların, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kar paylarını menkul sermaye iradı kabul etmiş ve vergileme yönünden aynı kurallara tabi tutmuştur (GVK md. 75/2).

        Anonim ve limited şirketlerden elde edilen kar paylarının vergilendirilmesinde bir ayrım gözetmeyen vergi yasalarımız, bu kar paylarının kaynağı olan ortaklık payı ile hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar yönünde oldukça farklı vergilendirme sistemleri benimsemiştir. Buradaki ölçü sistemin kapital yapılarıyla bütünleşmedir. Öyle ki hisse senedi bastırmaktan başlayarak, bu hisse senetleri borsaya kayıt edilmesi evresine kadar vergi yükü azalmış hatta sıfırlanmıştır. Bu anlamda GVK’nın Mükerrer 80 inci maddesi, limited şirketlerle hisse senedi bastırmamış anonim şirketleri kapalı yapılar görmüştür. Bunun gereği olarak bu şirketlerdeki, ortaklık payının elden çıkarılmasından sağlanan kazançları genel vergilendirme rejimine tabi tutmuştur. Maddenin 1’inci fıkrasının 4’üncü bendinde “Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar” bunun sağlandığı şirketin nevine bakılmaksızın değer artış kazancı olarak herhangi bir istisna ve ayrım yapılmadan gelir vergisinin kapsamına alınmıştır. Ortaklık hakkı veya hissesi, her türlü şahıs şirketindeki ve sermaye şirketlerinde, ortakların hisse senedine bağlanmamış paylarını ifade eder. Limited, adi komandit ve kolektif şirket ortaklarının payları ile eshamlı komandit ve anonim şirketlerin hisse senedine bağlanmamış payları bu hükmün menzili içindedir. Sağlanan kazancın büyüklüğüne göre vergi oranı %35’e kadar çıkabilmektedir.

       Buna karşın ortaklık, hisse senedi ile temsil ediliyorsa hisse senetlerinin elden çıkarılması halinde, hisse senedinin sermaye yapılarıyla bütünleştiği oranda kademe kademe vergi yükü kaldırılmıştır. GVK’nın Mükerrer 80/1-4’üncü bendinde iki yıldan az süreyle elde tutulan tam mükellef kurumlara ait hisse senetleri vergilendirilirken iki yıldan fazla elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar vergi dışı tutulmuştur. GVK’nın geçici 67/7’nci maddesiyle İMKB’de işlem gören hisse senetleri için iki yıllık süre bir yıla indirilmiş, bir yıldan az süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlardaki kesinti oranı 2010/926 sayılı BKK ile sıfırlanmıştır.

        Anonim şirketlerde kapalı şirket yapısından halka açık şirketlere doğru gidildikçe vergilendirme rejimi kademe kademe değişmiştir. Anonim şirket literatüründe ortaklık payı, hisse senedine bağlanmış ve fakat halka açılmamış şirketlere kapalı şirketler denilmektedir. Eğer şirket payları hisse senedine bağlanmamış ise bu şirketler bir nevi limited şirket muamelesine tabi tutulmuştur. Hisse senedini tedavül kabiliyeti olan alınıp satılan kıymetli evraktır. Borsaya açılmamış olsa dahi ortaklık payını hisse senedine bağlamış şirketlerin para, pazar ve kapitalist sisteme açıldığı kabul edilmiştir. İki yıllık sürenin spekülatif amaçlı kazançları dizginlemeye yönelik olarak konduğu anlaşılmaktadır.. Borsada işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlardan vergi yükünün sıfırlanması ise sistemle sağladığı tam entegrasyonla bağlantılıdır. Halka açılınca ortaklık yapısının nasıl şekillendiği ise ayrı bir konudur

 

 

 

 



Yusuf İleri
13-04-2016 11:46:53
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T