Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

İhracatçılar ve Vergi Barışı Kanunu

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  İhracatçılar ve Vergi Barışı Kanunu

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

 

Dr. Yusuf İLERİ
Haliç Üniversitesi Öğretim Görevlisi
Dünya Gazetesi – 01.05.2003

 

İHRACATÇILAR VE VERGİ BARIŞI KANUNU
4811 sayılı Vergi Barışı Kanunu'nun bazı hükümlerinden yararlanmak isteyen
mükelleflere tanınan ve 21.04.2003 tarihinde bitecek olan başvuru süresi bu yazının
yayınlandığı tarihte belki de sona ermiş olacaktır. Ancak gerek kanunun uygulaması ile ilgili
birçok husus açıklık kazanmadığı için gerekse bundan sonraki uygulamasında çıkacak
sorunlar ve kanun kapsamındaki ödemeler yönünden, daha uzun bir süre, bu kanun
konuşulacak ve gündem oluşturacaktır. Bundan böyle de konuşulacak düzenlemelerden biri
kanunun "Katma Değer Vergisinde Artırım" başlıklı 8. maddesidir. Bu maddenin 1. fıkrasında
"katma değer vergisi mükelleflerinin; her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak
verdikleri(ihtirazi kayıtla verilenler dahil) beyannamelerindeki hesaplanan katma değer
vergisinin yıllık toplamı üzerinden 1998 yılı için %3, 1999 yılı için %2,5, 2000 yılı için %2
ve 2001 yılı için %1,5 oranında hesaplanacak katma değer vergisini, Şubat 2003 ayı sonuna
kadar idareye başvurarak artırımda bulunmayı kabul etmeleri halinde, bu mükellefler
nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile
ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz" hükmüne yer verilmiştir.
Ancak yazımıza konu olan 8. maddenin 7. fıkrasında "artırımında bulunulan yıllarla
ilgili olarak kendileri hakkında sonraki dönemlere devreden indirilebilir katma değer vergileri
ve ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan tecil-terkin ve
nakden ya da mahsuben iade işlemleriyle sınırlı olmak üzere, inceleme ve tarhiyat hakkı
saklıdır" hükmüne yer verilmiştir. Her ne kadar madde metninde "... işlemleriyle sınırlı olmak
üzere" gibi mütevazı bir ifade kullanılmış ise de, bunun anlamı şudur: İhraç kaydıyla
teslimleri ya da iade hakkı doğuran işlemleri olan mükellefler ; (esasen daha geniş bir kesimi
oluşturmakla beraber önemine binaen yazımızın başlığını oluşturması açısından ihracatçılar)
matrah artırımında bulunsalar dahi bu mükellefler hakkında, vergi incelemesi ve tarhiyat
yapılabileceği sonucu çıkmaktadır. Nitekim Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 1 seri
no'lu Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliğinin VI/D-6 bölümünde yer alan "Artırım talebinde
bulunulan dönemler için iade hakkı doğuran işlemlerden ya da ihraç kaydıyla teslimlerden
doğan iade ve terkin taleplerine ilişkin olarak vergi incelemesi yapılabilir. İnceleme sonunda
artırım talebinde bulunulan dönemler için terkin ve iade işlemleri ile sınırlı olmak üzere
tarhiyat yapılabilir," yönündeki açıklamalarla bu husus pekiştirilmiştir.
Bu noktada şu soru akla gelmektedir. İşlemlerinin tamamı iade hakkı doğuran
işlemlerden oluşan ihracatçıların, matrah artırımında bulunmaları; KDV yönünden olası bir
vergi incelemesi ve tarhiyatı engellemeyeceğine göre, matrah artırımında bulunmalarının ne
yaran olacaktır? Doğrusu bu soruya olumlu ve anlamlı bir cevap bulmak pek mümkün
olamamaktadır. Bu bakımdan ihracatçıların Vergi Barışı Kanununun "pişmanlıkla ya da
kendiliğinden yapılan beyanlar" başlıklı 6. maddesindeki düzenlemelerden faydalanmış
olmaları daha cazip görünmektedir. Bu maddeye göre yapılan beyanlar üzerinden tarh ve
tahakkuk ettirilen vergiler üzerinden hesaplanan pişmanlık zamlarıyla, kesilecek usulsüzlük

cezalan; VUK'nun 37l. maddesine göre, % 90 noksanıyla ve bir yıl içerisinde altı eşit taksitle
ödeme avantajı bulunmaktadır. Diğer bir tereddüt ise; olası bir tarhiyat halinde, önceden
yapılmış olan matrah artırımına bağlı olarak ödenen tutarların, dikkate alınıp alınmayacağıdır.
Diğer bir ifade ile matrah artırımı sonucu ödenen tutarlar, olası bir KDV tarhiyatında, tarh
edilen tutarlardan mahsup edilecek midir? Şu ana kadar gerek idare gerekse başka kesimlerce
bu konuya değinen ve yayınlanan bir açıklama olmadığına göre, bu sorunu çözecek merci,
kuşkusuz gelir idaresidir.
Çağdaş dünya ekonomisinin yapısı artık "sınai üretim" ile tarımsal üretim arasındaki
geleneksel ayrımlara dayanmıyor. İleri ülkelerin sınai alt yapısının önemli bir bölümünün
gelişmekte olan ülkelerdeki ucuz emek merkezlerine kaydırılma süreci dünya ekonomisine
damgasını vuruyor. Çok sayıda ülkede aynı anda uygulanan ulusal makroekonomik reformlar,
ücretlerin ve emek maliyetlerinin dünya ölçeğinde düzenlenmesi açısından kritik bir rol
oynuyor. Bu kapsamda iç pazara yönelik sanayinin altı oyulur ve ulusal işletmeler iflasa itilir.
Düstur, "öl ya da ihraç et"tir; ithal ikamesi ve iç pazar için üretim modası geçmiş
kavramlardır. Bu bağlamda dünya ekonomisine eklemlenen Türkiye ekonomisinin tek rekabet
ve sermaye birikimi yaratan alanı, ucuz emeğe dayalı ihracat ekonomisine dönüşmüştür. Ne
var ki DİE’nin dış ticaret endeksi serilerine göre, 2001 yılında ihracat miktar endeksi yüzde
22.2 artış gösterirken fiyat endeksi yüzde 2,6 azaldı. Aynı durum 2002'de de sürdü. 2002'nin
ilk yarısında da ihraç edilen mal miktarı yüzde 9'a yakın artmasına karşılık, elde edilen döviz
geliri yüzde 3 azaldı. Daha fazla malı daha düşük fiyata satmak olarak özetlenecek bu durum,
dış ticaret literatüründe " yoksullaştırılan ihracat" olarak adlandırılıyor.
Bu bakımdan önümüzdeki dönemde himaye ve teşvik edilmesi gereken ihracatçıların,
matrah artırımında bulunmalarına rağmen Vergi Barışı Kanunu'nun hükümlerinden eşit
şekilde yararlanamamaları, ucuz emeğe dayalı ihracatı, çok daha uzuz bir hale getirecektir. Bu
ise, daha düşük mal fiyatlarını ve dış borçların geri ödenmesinde kullanılacak ihracat
gelirlerinin azalması sonucunu doğuracaktır .



Yusuf ileri
27-10-2015 14:20:56
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T