Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

E-Beyanname ve Ceza

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  E-Beyanname ve Ceza

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

 

Dr. Yusuf İLERİ

Haliç Üniversitesi

Dünya Gazetesi-18.11.2005

 

E-BEYANNAME VE CEZA
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Odasının resmi internet sitesinde bir dava
dilekçesi örneği askıda duruyor. Dava dilekçesinin, yasal süreleri içerisinde elden verilen veya
posta ile gönderilen beyannamelerin elektronik ortamda verilmedikleri gerekçesiyle vergi
daireleri tarafından kesilen özel usulsüzlük cezasına karşılık mükelleflere ve meslek
mensuplarına hukuksal yardım desteği için hazırlandığı açıklamasına yer verilmiş. İnternet
sitesindeki açıklamada işlerin yoğunluğu, yeni teknolojiye uyum ve diğer nedenlerle, bu ceza
yaygın olarak kesildiği için böyle bir hazırlığın yapıldığı vurgusu da yapılıyor. Mükerrer 257.
maddedeki yetkinin Anayasaya uygunluğu ile böyle bir yetkinin normlar hiyerarşisine
aykırılığı ve beyannamelerin internet ortamında verilmesine ilişkin zorunluluğun tercihe
bırakılmasına ilişkin daha evvel yine Dünya Gazetesi’nde yayınlanan görüşlerimizi saklı
tutarak, bu kez konuyu sadece cezaya dayanak yapılan Vergi Usul Kanununun mükerrer 355.
maddesi yönünden ele almaya çalışacağız.
Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 346 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde
elektronik ortamda gönderilme zorunluluğu getirilen beyannamelerin, elden veya posta ile
gönderilmeleri durumunda, VUK'nun mükerrer 355’inci maddesinde mükellefin durumuna
uyan özel usulsüzlük cezasının kesilmesi öngörülmüştür. Bakanlık daha sonra resmi internet
sitesinde de yayınladığı 14.03.2005 tarih ve 12360 sayılı genel bir yazı ile bu cezanın
uygulanmasıyla ilgili olarak vergi dairelerine yönelik açıklamalar yapmıştır. Bu yazıda,
elektronik ortamda verilmesi gereken beyannamelerini kâğıt ortamında veren mükelleflere
telefonla ulaşılarak, kâğıt ortamında vermiş oldukları beyannamelerini elektronik ortamda
vermek zorunda oldukları hatırlatılması, bu şekilde hareket etmeleri halinde haklarında Vergi
Usul Kanunun Mükerrer 355. maddesi gereğince özel usulsüzlük cezasının uygulanmayacağı
hususunda bilgi verilmesi istenmiştir.
VUK'nun mükerrer 355’inci maddesinde, mükerrer 257’nci madde uyarınca getirilen
zorunluluklara uymayan; birinci sınıf tüccarlar için 1.1.2005'ten itibaren 1.180 YTL , ikinci
sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında
1.1.2005'ten -itibaren 550 YTL özel usulsüzlük cezası kesileceği hüküm altına alınmıştır.
Ancak bu cezanın kesilmesi için uyulması zorunlu olan bir prosedür var. Çünkü maddenin
devamını okuyup, olaya uyarladığımızda; bu cezanın uygulanması için, internet ortamında
beyanname vermek yükümlülüğünün yerine getirilmesiyle ilgili olarak cezaya muhatap
tutulacak her bir mükellefe tebligat yapılması, tebliğlerde beyannamenin internet ortamında
verilmesi için süre tanınması, tayin olunan sürede beyannamenin verilmemesi veya eksik veya
yanıltıcı beyanname verilmesi durumunda haklarında Kanun’un ceza hükümlerinin
uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesinin olmazsa olmaz bir
koşul olarak konulduğunu görüyoruz.

Dikkat edilirse olayın özelliği böyle bir prosedürün uygulanmasına müsait değil. Yani
mükerrer 355. maddede VUK'nun mükerrer 257. maddesine uyulmaması halinde ceza
kesileceği yazılı ancak bu cezanın uygulanabilir hale getirilmesi için öngörülen prosedürü
hayata geçirmek mümkün değil. Hangi mükellefin beyannamesini elden vergi dairesine ya da
postayla göndereceği önceden belli olmadığı için tebligatın yeterli süre verilerek mecburiyet
kapsamındaki bütün mükelleflere ve her beyan dönemi için önceden ayrı ayrı yapılması
gerekiyor. Üstelik VUK'nun 14. maddesine göre, kanuni ve idari süreler 15 günden az
verilemiyor. Bunun ne kadar zor ve uygulanma kabiliyetinin olmadığı vergi ilişkisi içerisinde
olan herkes tarafından bilinir. Bu güçlükler bilindiği içindir ki Maliye Bakanlığı telefonla
uyarıyı devreye sokarak bir çözüm bulmaya çalışıyor. Şu halde mükerrer 355. maddede
yazılan cezaların kesilmesi yine aynı maddede belirtilen şartların yerine getirilmesine bağlı
olduğu ve yasada öngörülen bu prosedüre uyulmadığı için kesilen cezaların yargı tarafından
kaldırılması kuvvetle muhtemel.
Mademki bu hükmün bu haliyle olaya uygulanması mümkün değil, yapılacak bir yasal
düzenleme ile bu sağlanamaz mıydı? Çünkü bu zorunluluğun getirildiği 346 Sıra No.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğinin Resmi Gazete'de yayınlandığı 03.03.2005 tarihinden sonra
VUK'nun mükerrer 355’inci maddesinde bir değişiklik yapılmış, ancak bu düzenlemede bu
hususa hiç değinilmemiştir. Şu halde bu durum fark edilmemiştir. Belki de beyanname
verilmesi işleminin sürekliliği ve her mükellefin yargıya gitmek istemeyeceği velhasıl bu
şekilde uygulamanın oturacağı hesapları yapılmış olmalı.
Gerçekten de daha sonra, yapılan bir düzenleme ile ceza tutarlarının, beyannamelerin
verilme sürelerine bağlı olarak aşağıya çekilmesi bu tereddütlerimizi doğrulayıcı bir özellik
arz ediyor.
21.07.2005 tarihinde yürürlüğe girmek üzere mükerrer 355’inci maddeye 5398 sayılı
Kanunun 23’üncü maddesiyle bir fıkra eklenmiştir. Yapılan yeni düzenleme ile de elektronik
ortamda beyanname verilmesi mecburiyetine uyulmaması halinde kesilmesi gereken özel
usulsüzlük cezası miktarının beyannamenin kanuni süresinin sonundan başlayarak elektronik
ortamda 15 gün içinde verilmesi halinde 1/4 oranında, bu sürenin dolmasını takip eden 15 gün
içinde verilmesi halinde ise 1/2 oranında uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu arada
ilginç bir durum ortaya çıkıyor: Elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen
beyannamenin yine yasal süresi içerisinde kâğıt ortamında verilmesi halinde, hiç verilmemiş
sayılacağından daha yüksek bir ceza kesiliyor. Örneğin, birinci sınıf bir tüccar, elektronik
ortamda vermesi gereken beyannameyi yasal süresinde kâğıt ortamında vergi dairesine vermiş
ise 1.180 YTL, kanuni süresinin sonundan başlayarak elektronik ortamda 15 gün içinde
vermesi halinde 295 YTL, bu sürenin dolmasını takip eden 15 gün içinde vermesi halinde 590
YTL cezaya muhatap olacaktır. Buna karşılık kâğıt ortamında verilmesi gereken
beyannamenin verilmemesi halinde, VUK'nun 352. maddesine göre birinci sınıf bir tüccarın
cezasının 42 YTL, sermaye şirketinin ise 66 YTL olduğunu hatırlatmış olalım.
Anlaşılan çok önem verilen internet ortamında beyanname verilmesi uygulaması her
hâlükârda gerçekleştirilmek isteniyor. Yine de insanın bu işler keşke hukuka uygun yapılsa ve
keşke bu kadar karışık olmasa diyeceği geliyor.



Yusuf ileri
27-10-2015 12:27:46
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T