Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
+90 212 210 00 33 - 210 55 88
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

Bankalara Yarar Sağlayan Vergi Cezası

ANASAYFA  /  MAKALELER  /  VERGI  /  Bankalara Yarar Sağlayan Vergi Cezası

                                                                                                                                         

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK                                                                                                             

VE DENETİM TİC. LTD. ŞTİ.

Dr. Yusuf İLERİ

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Öğretim Üyesi

[email protected]

Dünya gazetesi 05.06.2015

                                    BANKALARA YARAR SAĞLAYAN VERGİ CEZASI

         Vergi yasalarına göre tahsilat ve ödemelerin banka ve benzeri finans kurumları üzerinde yapılması zorunlu. Zorunluluk, VUK’un Mükerrer 257 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilen bir yetki kapsamında yayımlanan genel tebliğlerle 8.000,-TL’yi aşan tutarlar için getirilmiştir. Zorunluluğa uymayanlara ise VUK Mükerrer 355’e göre özel usulsüzlük cezası öngörülmüştür. Üstelik tutar olarak hayli yüksek rakamlara varabilen bir ceza. Kanunda işleme konu tutarın %5’i olarak geçse de, çift taraflı çalıştırıldığı yani hem ödemeyi yapana hem de parayı tahsil edene kesildiği için ceza işlem tutarının %10’u olarak gerçekleşiyor. Para hareketi tamamen ödemeyi yapanın tasarrufunda olduğu halde tahsilat yapana da ceza kesilmesinin cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali yönünde kayda değer olduğuna dair şerhimizi düşelim. Bazı durumlarda ise ceza işleme konu tutarın üçte birine kadar ulaşabilmektedir. Bir takvim yılında bu nedenle kesilecek cezaya sınır getirilmiştir. Örneğin 2005 yılında bu nedenle bir mükellefe kesilecek ceza 1.060.000,-TL’yi geçemeyecek. Üst sınır konması ve tutarın büyüklüğü cezanın işlerlik kapasitesini açığa çıkarması açısından önemli. 

           Aslında bu tür konular ticaret hukukunun alanına giriyor. Türk Ticaret Kanunu tahsilat ve ödemelerde belirli bir şekil ve zorunluluk aramamıştır. İspat açısından makbuz yeterli görüldüğü gibi Kanunun 89 ve müteakip maddelerinde “Cari hesap” şeklinde çalışmaları da belirli koşullarla kabul etmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise 200 inci maddesinde 2.500,-TL üzerindeki tahsilat ve ödemelerde senetle ispat şartı aramıştır. Elbette vergi uygulamalarında işlemin banka ve benzeri finans kurumlarıyla yapılmasındaki büyük önemi kimse yadsıyamaz. Ancak Ülkemizde ticari işletmelerin tahsilat ve ödemelerini banka ve benzeri finans kurumları aracılığıyla gerçekleştirmeleri alışkanlığı yerleşmiştir. Bunun taraflara ispatlama, hukuki güvenlik, kolaylık vb. birçok avantaj sağladığı ortadadır. Bunlar dışında Maliye Bakanlığı da yayımladığı Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleriyle mal ve hizmet satın alanların ödemelerini banka ve benzeri finans kurumlarına özendirerek yönlendirmiştir. Bu tebliğlere göre,  alıcıların, muvazaaya dayanmayan alımlarını ile ilgili ödemelerini bankalar aracılığıyla gerçekleştirmeleri halinde, Hazineye ödenmeyen vergiden dolayı müteselsil sorumlulukları kaldırmıştır. Uygulama Danıştay kararlarıyla da desteklenmiştir.

            Bu uygulama, özel usulsüzlük cezalarına yüklenilen anlamla da örtüşmemektedir. Belge düzeni ve kayıt nizamı gibi şekle müteallik ödevlerin zamanında gerçekleşmesini sağlamak ve muhtemel vergi suçunu önlemek şeklinde belirlenen özellikleriyle özel usulsüzlük suçu “yakın tehlike suçu” olarak değerlendirilmektedir. Vergicilik alanında ”yakın tehlike suçu” demek; defterler kapanmadan, hesaplar görülmeden, beyanname verilmeden vergici deyimiyle daha vergi ziyaı doğmadan vergi yasalarına aykırı fiilin tespiti demektir.  Zira, vergi ziyaı doğduktan sonra artık işlemin mahiyeti değişmiş, başka bir evreye vergi ziyaı cezasının menziline girilmiştir. Ancak yine de hesap dönemi kapandıktan sonra beş yıllık zaman aşımı süresi içerisinde defter ve belgeler istenerek yapılan tespitlere bağlı olarak yine de bu ceza kesilmektedir. Doğrusu şu ki, vergisel yükümlülükler ikmal edilmiş ise tahsilat ve ödemenin bankalar aracılığıyla ya da bir makbuz yoluyla gerçekleştirilmenin bir önemi yoktur. Yok, vergi kaybına sebebiyet verilmiş ise, işlemin mahiyetine göre verginin yarısı, bir katı, üç katı oranındaki vergi ziayı cezalarından biri zaten kesilmektedir. Aslında bu ceza hükmü, VUK’nun 353 üncü maddesinin “Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması” başlığı altında düzenlenmiş özel usulsüzlük cezalarına benzemektedir. Bunun önemi şundandır: Danıştay, VUK’nun 353 üncü maddesi temelinde kesilen özel usulsüzlük cezalarında, içinde olduğu yılda tespiti koşulunu aramakta; hesap dönemi kapandıktan sonraki tespitlere göre kesilen özel usulsüzlük cezalarını kararlılıkla kaldırmaktadır.

           Bir ticari işlem düşünelim ki, bütün vergisel yükümlülüklerin noksansız yerine getirildiği koşullarda, hukuki bir yarar sağlamayan şekli bir kurala uyulmadı diye artığın tamamı hata fazlası vergi cezasına gidiyor. Vergi öğretisinde vergi/ceza tarhına ilişkin işlemin kamu yararı ile yapıldığı, maksat açısından sorgulanamayacağı genel kabul görmüş bir ilkedir. Ancak buradaki zorunluluk ve ceza bu işlemleri bedel karşılığı yapan bankalara yaramaktadır.  Anayasamızın 10 uncu maddesine göre, “Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.” Eğer bu fiil için ille de bir ceza söz konusu olacaksa; hesapları kapanmamış takvim yılı için ve bu yıl içerisinde kaç işlem ve/veya tespit söz konusu olursa olsun bir kez ceza kesilecek şekilde genel usulsüzlük fiili kapsamına alınması doğru bir yaklaşım olacaktır. 



Yusuf ileri
26-10-2015 12:18:13
Bu yaziyi indirmek için tıklayınız :   DOWNLOAD PDF

Bizi Takip Edin

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Google Plus

© 2015 Tüm Hakları Saklıdır Yusuf ileri

HİZMETLERİMİZ

  • » Bağımsız Dış Denetim Hizmetleri
  • » Vergi ve Tasdik Hizmetleri
  • » Mali Danışmanlık Hizmetleri
  • » Diğer Danışmanlık Hizmetleri
  • » Hukuk Danışmanlığı

ADRES

Kaptanpaşa Mah. Darülaceze Cad. Bilaş İş Mrk. B Blok No:33 K:3 D:43 Okmeydanı
Şişli/İSTANBUL
Yusuf ileri
2019 © Powered by : KETENCEK I.T